[Krizle ilgili çeşitli kaynaklardan yazılar için tıklayın]
ABD tutsat (mortgage) piyasası, Fatih Özatay, Radikal
Yeni dünya böyle bir dünya, İsmet Berkan, Radikal
The Rise and Fall of Subprime Mortgages, Federal Reserve Bank of Dallas
10 soruda küresel kriz, NTVMSNBC
Zenginlerin dünyası: “Bütün ülkelerin kapitalistleri birleşti", Fikret Başkaya
Kapitalizmin krizi ve sol, Emir Sader
10 soruda Mortgage krizi
ABD krizinin siyasî üstyapısı, Korkut Boratav, Sol
Amerika'ya bu kış komünizm geliyor, Sungur Savran, Birgün
ABD’de hükümetin 700 milyar dolarlık kurtarma planı yasa tasarısına ilişkin görüşmelerde Kongredeki, Demokrat ve Cumhuriyetçi Parti'nin önde gelen isimleri, paketin temel maddeleri üzerinde ön anlaşmaya vardıklarını açıkladılar. Kurtarma paketinin, önce Temsilciler Meclisi’nde, ardından da Senato’da onaylanarak yürürlüğe girmesi bekleniyordu. Ancak uzlaşma açıklamasına rağmen Temsilciler Meclisi'ndeki oylamada paket reddedildi.
ABD’de Kongre’nin alt kanadı Temsilciler Meclisi, Başkan George W. Bush ve 2 büyük partinin yöneticilerinin bütün uyarılarına karşın 700 milyar dolarlık finans sektörünü kurtarma paketini az farkla da olsa reddetti.
Yapılan oylamada paket 205’e karşı 228 oyla reddedildi.
Demokrat Parti milletvekillerinin çoğunluğu olumlu oy kullanırken Cumhuriyetçi Parti’li milletvekillerinin çoğunluğu ise pakete karşı oy verdi.
Başkan Bush, paketin geçmemesinin ekonomiye felaket etkisi yapabileceğini söylemişti. Bush’un uyarılarına karşın Temsilciler Meclisi’ndeki Cumhuriyetçi muhafazakarlar "bir çeşit sosyalizm" olarak adlandırdıkları pakete karşı çıkmayı son anda da sürdürdü.
Paketin içeriği neydi?
700 milyar dolarlık kurtarma paketi Hazine’nin, bankalar ve diğer yatırımcıların elindeki hacizli ipotek alacağı ve konut kredisi destekli menkul kıymetleri satın almasını, daha sonra da bu hacizli ipotek alacaklarını, en iyi fiyattan satmasını içeriyor. Ellerindeki hacizli ipotek alacaklarından kurtulan sıkıntıdaki bankalar ve yatırım kurumları, yeni krediler oluşturarak, hem yeni finansman imkânı bulabilecekler, hem de piyasaya yeni kredi imkânı sunabilecekler. Yeni pakete göre, iflas etmiş ya da zor duruma düşmüş mali kurumların üst yöneticileri ile işten çıkartılan yöneticilere, sınırlı bir kıdem tazminatı paketi sunulacak. Hükümet kurtarma paketi karşılığında, yardımda bulunduğu şirketlerden hisse senedi satın alarak, vergi mükelleflerine, bu şirketlerin gelecekteki karlarını paylaşma imkânı getiriyor. Kurtarma paketinin zor durumdaki ev sahiplerine de, evlerini haciz etmek yerine, daha uygun konut kredisi ödeme koşulları sağlanması koşulu ise çoğunluğu Demokratlardan oluşan Kongrede henüz tartışılıyor.
İlk kısım 350 milyar dolar 700 milyar dolarlık kurtarma paketinde, ilk olarak 350 milyar dolar serbest bırakılacak. Eğer Kongre, programın iyi sonuç getirmediğine inanması durumunda, 350 milyar dolarlık ikinci dilimi bloke edebilecek. Bu arada ABD Başkanlık seçimleri iyice yaklaşırken, Cumhuriyetçi Kongre üyelerinin, paketi desteklemeyebileceğine de dikkat çekiliyor.
Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, bütün gece boyunca süren görüşmelerde ‘büyük ilerleme’ kaydedildiğini, planının ayrıntılarıyla ilgili çalışmaların sürdüğünü atardı. Nancy Pelosi, anlaşmanın, Kongre liderleri tarafından resmen kabul edilmeden önce yasa tasarısı haline getirilmesi gerektiğini belirtti.
Görüşmelere katılan Hazine Bakanı Henry Paulson da, Kongre liderlerinin plan üzerinde ‘çok çalıştığını’ ifade ederek, “İşleyecek ve piyasada geçerli olacak anlaşma yolunda ilerleme kaydettik” dedi.
Bush ne demişti?
ABD Başkanı George Bush yönetimi, söz konusu şirketleri iflastan kurtarmak için Kongreye 700 milyar dolar para ayrılması önerisinde bulunmuştu. Her iki parti de krizin önünün kesilmesi için etkili bir adımın hemen atılması gerektiği konusunda uzlaşıyor. Sürecin tıkanmasının ise piyasalara olumsuz mesaj vermesinden ve son olarak ülkenin en büyük bankalarından Washington Mutual’ın batmasına yol açan krizi daha da derinleştirmesinden endişe ediliyor.
ABD Hazine Bakanlığı’nın hazırladığı 700 milyar dolarlık kurtarma paketi aslında üç sayfalık dar çerçeveli bir metinden ibaret ve özetle banka ve finans kuruluşlarındaki batık kredileri devletin devralmasını öngörüyor. Sorun ise paketin ayrıntılarında ya da yeterli ayrıntısı olmamasında ortaya çıkıyor. Plana, adam başı 2 bin dolardan fazla ödeyecek olan Amerikan vergi mükellefleri ve Kong- re’den tepkiler var.
Radikal